W ramach projektu „Opowieści o nas” odnawiamy stare zdjęcia związane z Grabowem z pomocą sztucznej inteligencji (AI).
Powyżej widać jedno z zachowanych zdjęć kościoła w Grabowie. W oryginale zdjęcie jest bardzo rozmyte, trudno dostrzec było szczegóły… Ale z pomocą AI można z tego zdjęcia nieco wyciągnąć, a nawet coś „dorysować”, czego w oryginale nigdy nie było.
Poniżej kolejne prace nad innym zdjęciem kościoła. Tu niewiele da się zrobić. Na razie usunęliśmy płot i drzewo…
A poniżej dla przypomnienia, skrócony artykuł o naszym kościele z jednego z numerów „Pomostów” z 2010 roku:
Prawdopodobnie w początkach XV w. (niektóre źródła podają 1413 r.) istniała już w Grabowie świątynia. W historii Grabowa było kilka kościołów drewnianych.
W 1597 r. w Grabowie wzniesiony został kolejny drewniany kościół, ostatni zbudowany przez ród Ławskich i ich protoplastę Jana ze Strzegocina. Po rodzie została w kościele zabytkowa monstrancja z XVI w. Parafia św. Jana Chrzciciela w Grabowie została erygowana w XVI w.
W 1700 r. podkanclerzy, sekretarz i zaufany dyplomata króla Jana III Sobieskiego magnat Stanisław Antoni Szczuka (zm.1710 r.) rozebrał stary kościół w Grabowie i zbudował nowy. Przetrwał do 1782 r lub 1788 r. (źródła pisane różnią się co do daty). Został rozebrany z powodu groźby zawalenia, a z odzyskanego drewna powstała kaplica. Miała 30 łokci długości (17,7 m), 10 łokci szerokości (5,9 m) oraz 8 łokci wysokości (4,7 m). Była pokryta słomą, nie miała podłogi, wyglądała nędznie. Źle to świadczyło o kollatorze. Właścicielami Grabowa byli w tym czasie Potoccy.
Po Stanisławie Antonim Szczuce i jego krewnych następcach pozostała w kościele drewniana chrzcielnica z XVIII w. W 1800 r., po przejęciu folwarku Grabowa przez Bernarda Wagę, zaczęto myśleć o przygotowaniach do budowy nowej świątyni. Bernard Waga miał świadomość trudnych warunków w kaplicy, jednak nie udało mu się wybudować świątyni. W swoim testamencie zapisał na ten cel 12 tys. zł polskich (przed 1809 r.). Wartość tego zapisu można przeliczyć na obecne czasy w oparciu o ceną dorosłego konia.
W 1924 r. projekt kościoła opracował Hipolit Kossuth, budowniczy obwodu augustowskiego, ale okazał się zbyt kosztowny. W 1838 r. zatwierdzono nowy projekt i przystąpiono do organizacji budowy. Fundusze z zapisu testamentu Bernarda Wagi były zbyt małe, dlatego proboszcz ks. Paweł Siennicki aktywnie włączył się do zbiórki składek od parafian. 21 maja 1842 r. położono fundamenty. Kamień węgielny poświęcił przedstawiciel diecezji ks. dziekan Łataczewski. We wrześniu 1845 r. budowa kościoła jednonawowego w stylu późnoklasyczystycznym została zakończona. 30 października 1845 r. ks. dziekan Łataczewski dopełnił Ceremonii Liturgicznych i przeniósł nabożeństwo z „nędznej” kaplicy, po prawie 60 latach, do nowego kościoła. 29 lipca 1845 r. kościół został konsekrowany.
Uczony Antoni Waga zafundował do nowego kościoła kielich. W 1850 roku przy staraniach proboszcza ks. Pawła Siennickiego i kollatora Feliksa Wagi, zbudowano murowaną plebanię.
Po jego śmierci w 1903 r. nastał ks. Józef Sadowski, który wsławił się tym, że na krótki czas usunął z prezbiterium ławkę właściciela majątku Ignacego Sokołowskiego. Po interwencji rządcy diecezji, miejsce w prezbiterium przywrócił. Za Sokołowskich rozbudowano chór. Proboszcz ks. Józef Sadowski zmarł w 1924 r. (pochowany w Grabowie).
W latach 1924 -1932 proboszczem był ks. Jan Lenkowski, 1932-1938 ks. Jan Bronowicz, który w 1937 r. dobudował boczne nawy kościoła oraz przedłużył prezbiterium według projektu architekta Zygmunta Czeykowskiego. W latach 1938 -1951 proboszczem był ks. Władysław Szepietowski, a w latach 1951-1974 ks. Leon Ostalczyk. Proboszcz Ostalczyk w 1956 r. dobudował do kościoła kaplice. Pochowany jest w Grabowie. W latach 1974 -1992 proboszczem był ks. Marian Truskolaski. W tym okresie w kościele zostały zrobione dębowe ławki, z płytek ceramicznych wykonano posadzkę, przy kościele wybudowano grotę i rozbudowano cmentarz. Od 1992 r. do 1999 r. proboszczem był ks. kan. Jan Rogowski. Za jego czasu wybudowano dużą plebanię. Ks. Krzysztof Krośnicki sprawował probostwo w latach 1999 – 2001, aż do swojej niespodziewanej śmierci. Dbał głównie o sprawy duchowe parafian, zwracał dużą uwagę na repertuar i wykonanie pieśni kościelnych. Był trudnym wyzwaniem dla parafian. Wikarym był wtedy ks. Andrzej Stypułkowski. Wspominam ks. Andrzeja, ponieważ jest nie tylko miłośnikiem, ale wręcz pasjonatem jazdy konnej, tradycji polskiej i historycznych ubiorów szlacheckich. Ma niezwykły dar zaszczepiania swojej pasji w każdym środowisku, w którym pełni posługę kapłańską. Od niego zaczęło się w Grabowie organizowanie stowarzyszenia ułańskiego, zawodów i pokazów jeździeckich, hubertusów, uświetnianie uroczystości lokalnych, w powiecie, w województwie, a nawet organizowanie pielgrzymek konnych do Częstochowy.
Parafia podlegała od początku do 1799 r. diecezji płockiej, od 1799 r. do 1818 r. diecezji wigierskiej, od 1818 r. do 1925 r. diecezji augustowskiej z siedzibą w Sejnach, od października 1925 r. diecezji łomżyńskiej. Do 1829 r. parafia podlegała pod dekanat wąsowski, a od 1829 r. pod dekanat szczuczyński.
Dla części Czytelników interesującą może być wiadomość, że w 1822 r. parafię Grabowo tworzyło 23 wsi: Grabowo – dziedziczna Wagów, Andrychy – dziedziczna Bobra, Łebki Małe – dziedziczna Jana Gołębiowskiego, Ciemianka – dziedziczna Jana Chojnowskiego i Ignacego Wierzbickiego, Kowalewo – dziedziczna Adama Doliwy, Bożymy – dziedziczna Franciszka Obryckiego oraz wsie szlacheckie: Bagińskie, Dobki Skroda, Dobrzyce, Golanki, Grabowskie Guty Podleśne, Guty Poddenki, Guty Stare, Jadłówko, Kamieńskie, Konopki, Konopki Biały Stok, Łubiane, Marki, Muzgi, Przyborowo, Skroda Wielka, Surały, Świdry Dobrzyce, Świdry Podleśne, Wiszowate, Zabiele i Żebrki.
(artykuł zawiera fragmenty: Jerzy Wysocki, Wieki z ewangelią, Pomosty nr 3, 2010 r.)
